Gazy i substancje chemiczne

Badanie i pomiar gazów i substancji chemicznych w powietrzu

Znajomość stężeń substancji szkodliwych dla zdrowia w powietrzu oraz wielkości wchłoniętych dawek substancji szkodliwych pozwala przewidywać skutki zdrowotne narażenia.

Najistotniejszą drogą wchłaniania substancji chemicznych w warunkach przemysłowych jest układ oddechowy. Ocenę narażenia zawodowego na stanowisku pracy dokonuje się metodą zawartą w polskiej normie PN-89/Z-04008/07 „Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Zasady pobierania próbek powietrza w środowisku pracy i interpretacji wyników”. Norma ta, a obecnie jej znowelizowana wersja z 2002 r. (PN-Z-04008-7:2002). Kolejną normą wykorzystywaną przez Laboratoria Higieny Pracy do oceny kryteria narażenia zawodowego jest norma europejska PN-EN 689:2002 „Powietrze na stanowiskach pracy. Wytyczne oceny narażenia inhalacyjnego na czynniki chemiczne przez porównanie z wartościami dopuszczalnymi i strategia pomiarowa”.

Pomiary i ocena stężeń substancji chemicznych w powietrzu na stanowiskach pracy dokonywane są za pomocą dozymetrii indywidualnej. Dozymetria indywidualna jest optymalną metodą pobierania próbek powietrza do oceny narażenia zawodowego, ponieważ próbka pobierana jest w strefie oddychania pracownika bez względu na charakter jego pracy i wykonywane czynności.

Laboratorium Higieny Pracy może oznaczyć metale m.in. żelazo, mangan, miedź, nikiel, chrom, cynk, cyna, ołów, glin, wodorotlenek sodu na stanowiskach pracy. Najczęściej tego typu pomiary wykonuje się na stanowiskach wytwarzania, przetwarzania i obróbki metali: spawalnie, warsztaty, tokarnie, galwanizernie, odlewnie. Oprócz metali metodą dozymetrii indywidualnej można oznaczyć na stanowiskach pracy wszelkiego rodzaju gazy tj. tlenek węgla CO, tlenki azotu NO i NO2, dwutlenek węgla CO2. Tego typu związki obecne są w zakładach pracy tj. spawalnie, kotłownie, warsztaty samochodowe (spaliny), przepompownie.

Pomiary i ocena stężeń substancji chemicznych w powietrzu zakładów pracy mogą być prowadzone m.in. w celu:

  • oceny ryzyka zawodowego,
  • oceny skuteczności stosowanych środków prewencji technicznej,
  • uzyskania danych o narażeniu w badaniach epidemiologicznych,
  • oceny procesu technologicznego i jego dynamiki,
  • walidacji lub porównania różnych metod pobierania próbek i analizy,
  • oceny zgodności warunków pracy z obowiązującymi przepisami.

W naszym laboratorium prowadziliśmy już badania i pomiary dla firm oraz osób prywatnych z miast:
Sieradz, Zduńska Wola, Kalisz, Wieluń, Turek oraz Łask.